Wzór opisu bibliograficznego do prezentacji maturalnej z języka polskiego w I Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika

Ogólne uwagi

Czym jest bibliografia?

Bibliografia to „uporządkowany według określonych kryteriów, chronologicznie lub alfabetycznie, spis dzieł z najważniejszymi danymi o każdej pozycji” (Nowy słownik języka polskiego, pod red. Elżbiety Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003).

Zastosowanie opisu bibliograficznego.

Opis bibliograficzny służy systematyzacji dzieł literackich, prasy, wytworów kultury w pozycjach książkowych; najczęściej występuje w tekstach naukowych, krytycznoliterackich, historycznoliterackich, biograficznych... Powszechnie stosowany jest w katalogach bibliotecznych. Pozwala on na szybkie odnalezienie „adresu” książki (określenie wydawnictwa czy też bardziej dosłownie - wskazania półki bibliotecznej).

W jaki sposób tworzymy opis bibliograficzny?

Informacji na temat książki szukamy w tzw. dwójce/czwórce tytułowej (na dwóch/czterech pierwszych stronach książki), nigdy na okładce. Nie sugerujemy się wielkością liter w tytule (z reguły tytuły książek na okładce oraz stronie tytułowej zapisane są majuskułami/wersalikami, czyli DUŻYMI literami). Potrzebne dane mieszczą się w metrykach: wydawniczej, drukarskiej, znajdujących się na ostatniej stronie części tytułowej książki, bądź w stopce wydawniczej (w kolofonie) na końcu książki. Wszystkie tytuły książek zapisujemy kursywą, cudzysłowu używamy tylko do zapisu tytułu/cytatu w tytule książki oraz tytułów prasowych. W opisie umieszczamy kolejne wydania, z wyjątkiem pierwszego. Lektury umieszczamy w kolejności alfabetycznej.

Zapis nazw wydawnictw:

Czytelnik, Dom Wydawniczy REBIS, Fronda Sp. z.o.o., Fundacja Zeszytów Literackich, Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, Instytut Wydawniczy PAX, Oficyna Wydawnicza Lotna, Państwowe Wydawnictwo „Iskry”, Państwowy Instytut Wydawniczy, PRYZMAT, Semper, SuperNOWA, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA S.A., Wiedza Powszechna, Wydawnictwa „Alfa”, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Wydawnictwo „Aneks”, Wydawnictwo „Magazynu Literackiego”,, Wydawnictwo a5, Wydawnictwo Archidiecezji Tarnowskiej BIBLOS, Wydawnictwo Czarne, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wydawnictwo Pallottinum, Wydawnictwo PEN, Wydawnictwo SIC!, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wydawnictwo W.A.B., Wydawnictwo Znak, Zakład Narodowy im. Ossolińskich(Zakł. Nar. im. Ossolińskich), Zrzeszenie Kaszubsko – Pomorskie, Zysk i S-ka Wydawnictwo.

Skróty:

s. – strona,
S. – seria wydawnicza,
wyd. – wydanie,
t. – tom,
oprac. – opracowanie, opracowała,
red. – redakcja,
tłum. – tłumaczenie, tłumaczyła,
przeł. – przekład, przełożyła,
il. – ilustracje, ilustrowała,
z. – zeszyt.s. – strona,
S. – seria wydawnicza,
wyd. – wydanie,
t. – tom,
oprac. – opracowanie, opracowała,
red. – redakcja,
tłum. – tłumaczenie, tłumaczyła,
przeł. – przekład, przełożyła,
il. – ilustracje, ilustrowała,
z. – zeszyt.

Opis bibliograficzny

KSIĄŻKA

A. Opis bibliograficzny książki (prosty)
Wzór:

Nazwisko i pierwsza litera imienia/imion autora., tytuł. podtytuł (jeśli jest), tłumaczenie (jeśli lektura obca), opracowanie/wstęp, tom, wydanie (jeśli nie jest pierwsze), wydawnictwo, miejsce wydania rok wydania, strony.

Przykłady:
  1. Zegadłowicz E., Zmory. Kronika z zamierzchłej przeszłości, wyd. III, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1985, s.76 – 79.
  2. Witkiewicz  S. I., Pożegnanie jesieni, Wydawnictwo Pruszyński i S – ka, Warszawa 2010,s. 141.
  3. Gałczyński K. I., Dzieła wybrane. Proza, wybór i oprac. K. Gałczyńska, t. 3, Czytelnik, Warszawa 2002.
  4. Tuwim J., Wiersze wybrane, wstęp i oprac. M. Głowiński,wyd.4,S.I, Nr 184, Zakł. Nar. im. Ossolińskich, Wrocław1986.
  5. Carroll L., Alicja w Krainie Czarów, przeł. K. Dworak, il. R.Ingpen, Wydawnictwo BUCHMANN Sp.z.o.o.,Warszawa 2010, s.165.
B. Opis bibliograficzny pracy zbiorowej pod redakcją
Wzór:

Tytuł. Podtytuł (jeśli jest), redakcja (imię i nazwisko redaktora), tom, wydanie (jeśli nie jest pierwsze), wydawnictwo, miejsce wydania rok wydania, strony.

Przykład:

Nowy słownik języka polskiego, pod red. Elżbiety Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003.

C. Opis bibliograficzny pracy zbiorowej( do trzech autorów)
Wzór:

Nazwisko i pierwsza litera imienia pierwszego autora., nazwisko i pierwsza litera imienia drugiego autora., nazwisko i pierwsza litera imienia trzeciego autora,: tytuł. podtytuł (jeśli jest),tłumaczenie (jeśli lektura obca), tom, wydanie (jeśli nie jest pierwsze), wydawnictwo, miejsce wydania rok wydania, strony.

Przykład:

Bronsztejn I.,Siemiendiajew K., Matematyka. Poradnik encyklopedyczny, tłum. S. Czarnecki, R. Bartoszyński, wyd.12, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996, s.205.

Uwaga: Nazwiska autorów podajemy alfabetycznie bądź wobec zasług.

D. Opis bibliograficzny wybranego tekstu autora z jego książki
Wzór:

Nazwisko i pierwsza litera imienia, tytuł. podtytuł (jeśli jest) [w tegoż:] tytuł. podtytuł (całego dzieła), tłumaczenie (jeśli lektura obca), tom, wydanie (jeśli nie jest pierwsze), wydawnictwo, miejsce wydania rok wydania, strony.

Przykłady:
  1. Gałczyński K. I., Traktat o meblach [w tegoż:] Dzieła wybrane. Proza, wybór i oprac. K. Gałczyńska, t. 3, Czytelnik, Warszawa 2002.
  2. Tuwim J., O moim stole [w tegoż:]  Wiersze wybrane, wstęp i oprac. M. Głowiński, wyd.4, S.I, Nr 184, Zakł. Nar. im. Ossolińskich, Wrocław1986.
  3. Krzemińska W., Miejsce jako symbol [w tejże:] Bohater mityczny w powieściach polskich i francuskich XIXw., Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1985.
Uwagi: Dla autora – [w tegoż:], dla autorki – [w tejże:]. Jeśli zapisujemy wiersz albo krótki tekst, który przyjmujemy w całości, nie zapisujemy stron.
E. Opis bibliograficzny artykułu, rozdziału w pracy zbiorowej
Wzór:

Nazwisko i pierwsza litera imienia, tytuł. podtytuł (jeśli jest), [w zbiorze:] tytuł. podtytuł (całego dzieła), redaktor, tłumaczenie (jeśli lektura obca), tom, wydanie (jeśli nie jest pierwsze), wydawnictwo, miejsce wydania rok wydania, strony.

Przykład:

Krukowska H., „Nocna strona” romantyzmu, [w zbiorze:] Problemy polskiego romantyzmu, red. Maria Żmigrodzka, S.II, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław 1974.

F. Opis bibliograficzny wstępu krytyka z książki autora
Wzór:

Nazwisko i pierwsza litera imienia, tytuł. podtytuł (jeśli jest), [w:] tytuł. podtytuł (całego dzieła), redaktor, tłumaczenie (jeśli lektura obca), tom, wydanie (jeśli nie jest pierwsze), seria, wydawnictwo, miejsce wydania rok wydania, strony.

Przykład:

Głowiński M., Wstęp [w:] J. Tuwim, Wiersze wybrane, wstęp i oprac. M. Głowiński, wyd.4, S.I, Nr 184, Zakł. Nar. im. Ossolińskich, Wrocław1986, s. LXIV - LXVI.

CZASOPISMO

A. Opis bibliograficzny artykułu w czasopiśmie
Wzór:

Nazwisko i pierwsza litera imienia, tytuł. podtytuł (jeśli jest), „tytuł.podtytuł czasopisma” rok wydania, numer, strony.

Przykłady:
  1. Czabanowska A., W zwierciadłach jezior. Symbolika odbicia w wodzie w poezji Młodej Polski, „Ruch Literacki” 1987, z. 4-5.
  2. Pęczak M., Reklamowy chwyt za serce, „Polityka” 2009, nr 14.

OBRAZ/PLAKAT/FOTOGRAFIA

Wzory:
Przykład:

Wyspiański S., Planty w nocy [w:] W. Okoń, Stanisław Wyspiański, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1993.

Uwaga: Reprodukcje obrazów powinny zostać opisane w oddzielnej kategorii w literaturze podmiotu.

FILM

Wzór:

Tytuł. podtytuł (jeśli jest), pierwsza litera imienia i nazwisko reżysera, pierwsza litera imienia i nazwisko scenarzysty, rok produkcji, nośnik.

Przykład:

Róża, reż. W. Smarzowski, scen. M.Szczerbic, 2011,DVD.

Uwaga: Filmy powinny zostać opisane w oddzielnej kategorii w literaturze podmiotu.

UTWÓR MUZYCZNY

Wzór:

Tytuł. podtytuł (jeśli jest), pierwsza litera imienia i nazwisko muzyka, pierwsza litera imienia i nazwisko wykonawcy, pierwsza litera imienia i nazwisko autora tekstu, rok produkcji, nośnik.

Przykład:

Mydełko Fa, muz. M. Korzyński, śpiew M. Czajka, tekst A. Korzyński, 1991, kaseta magnetofonowa.

Uwaga: Utwory muzyczne powinny zostać opisane w oddzielnej kategorii w literaturze podmiotu.

DOKUMENTY ELEKTRONICZNE

A. Opis bibliograficzny książki na płycie CD-ROM (audiobook)
Wzór:

Nazwisko i pierwsza litera imienia autora, tytuł. podtytuł (jeśli występuje), [nośnik w nawiasie kwadratowym], pierwsza litera imienia i nazwisko czytającego, wydawnictwo, rok wydania.

Przykład:

Korczak J., Król Maciuś Pierwszy [CD-MP3], Wydawnictwo Biblioteka Akustyczna 2011.

B. Opis bibliograficzny książki w wersji elektronicznej (e-book)
Wzór:

Nazwisko i pierwsza litera imienia autora, tytuł. podtytuł (jeśli występuje), [nośnik w nawiasie kwadratowym], [data dostępu w nawiasie kwadratowym], warunki dostępu.

Przykład:

Skarga P., Żołnierskie nabożeństwo, [on – line], [dostęp: 1 czerwca 2005]. Dostępny w Internecie: http://staropolska.pl/renesans/piotr_skarga/Zolnierskie.html

C. Opis bibliograficzny artykułu na stronie internetowej
Wzór:

Nazwisko i pierwsza litera imienia autora, tytuł. podtytuł (jeśli występuje), [nośnik w nawiasie kwadratowym], [data dostępu w nawiasie kwadratowym]. warunki dostępu.

Przykład:

Feicht H., Polska pieśń średniowieczna, [on – line], [dostęp: 24 grudnia 2000]. Dostępny w Internecie http://staropolska.pl/sredniowiecze/opracowania/Feicht.html

D. Opis bibliograficzny obrazu/fotografii na stronie internetowej
Wzór:

Nazwisko i pierwsza litera imienia autora, tytuł. podtytuł (jeśli występuje), data powstania dzieła, technika malarska, [nośnik w nawiasie kwadratowym], [data dostępu w nawiasie kwadratowym]. warunki dostępu.

Przykład:

Ruszczyc F., Pejzaż jesienny o zachodzie słońca, 1907, olej na płótnie, [on – line], [dostęp: 25 października 2011]. Dostępny w Internecie http://www.culture.pl/kalendarz-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/L6vx/content/ferdynand-ruszczyc-wystawa-monograficzna

Wzór planu prezentacji

Imię i nazwisko

TEMAT

  1. Literatura podmiotu
  2. Literatura przedmiotu
  3. Ramowy plan wypowiedzi
  4. Materiały pomocnicze

Podpis zdającego


Literatura podmiotu – pozycje (książki, filmy, obrazy), które dotyczą wybranego tematu
Literatura przedmiotu – opracowania, które pomagają w interpretacji literatury podmiotu

Opracowanie: mgr Anna Kościowska